{"id":45,"date":"2021-09-15T20:52:14","date_gmt":"2021-09-15T20:52:14","guid":{"rendered":"https:\/\/norbertgrzybek.pl\/?p=45"},"modified":"2021-09-15T20:52:14","modified_gmt":"2021-09-15T20:52:14","slug":"ale-ja-nie-chce-wiecej-zapier","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/norbertgrzybek.pl\/index.php\/2021\/09\/15\/ale-ja-nie-chce-wiecej-zapier\/","title":{"rendered":"Ale ja nie chc\u0119 wi\u0119cej zapier…"},"content":{"rendered":"\n

Dopad\u0142a mnie z zaskoczenia. By\u0142em w trakcie rozmowy z dobr\u0105 znajom\u0105. Zaanga\u017cowan\u0105, odpowiedzialn\u0105 i\u2026 bardzo zm\u0119czon\u0105 prac\u0105. W\u0142a\u015bnie proponowa\u0142em: \u201cKundzia, siedz\u0119 w tej odporno\u015bci, zr\u00f3b sobie test, pogadamy co za nim mo\u017ce sta\u0107, mo\u017ce gdzie\u015b, co\u015b, jako\u015b Ci si\u0119 pouk\u0142ada w g\u0142owie co dalej\u201d. A ona na to (bezczelna): \u201cNorbert czyta\u0142am ju\u017c kiedy\u015b o tym i to chyba nie dla mnie. Nie chc\u0119 m\u00f3c wi\u0119cej zapierdziela\u0107<\/strong>. T\u0119skni\u0119 za spokojem.\u201d Najpierw mnie zamurowa\u0142o a potem mnie dopad\u0142a\u2026 my\u015bl: \u201cSk\u0105d do diab\u0142a pomys\u0142, \u017ce ma wi\u0119cej zapierdziela\u0107? \u017be budowanie odporno\u015bci jest po to, by m\u00f3c pracowa\u0107 wi\u0119cej?\u201d *<\/p>\n\n\n\n

Przejrza\u0142em artyku\u0142y w sieci, przejrza\u0142em co sam do tej pory napisa\u0142em i przesta\u0142em si\u0119 Kundzi dziwi\u0107. Najwi\u0119cej materia\u0142u odnosi si\u0119 do stresu, biznesu lider\u00f3w i ich efektywno\u015bci w sytuacjach trudnych (+ sportu). Prawdopodobnie dlatego, \u017ce biznes ch\u0119tnie inwestuje obecnie w odporno\u015b\u0107 a ludzie gotowi s\u0105 przetestowa\u0107 r\u00f3\u017cne rozwi\u0105zania by by\u0107 w tym biznesie \u201cbardziej\u201d. Cokolwiek by to bardziej oznacza\u0142o. Nic dziwnego wi\u0119c, \u017ce materia\u0142y pisane pod takiego klienta skupiaj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na aspektach efektywno\u015bci biznesowej lub radzenia sobie z pandemi\u0105, co mo\u017ce mocno zaburza\u0107 rozumienie sensu pracy nad odporno\u015bci\u0105 psychiczn\u0105. Ju\u017c t\u0142umacz\u0119 co mam na my\u015bli.<\/p>\n\n\n\n

Zacznijmy od metafory<\/h3>\n\n\n\n

Pomy\u015bl o dba\u0142o\u015bci o odporno\u015b\u0107 psychiczn\u0105 jak o dba\u0142o\u015bci o sprawno\u015b\u0107 fizyczn\u0105. Ludzie dbaj\u0105 o ni\u0105 z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w: chc\u0105 czu\u0107 si\u0119 dobrze, mie\u0107 wi\u0119cej energii, dokopa\u0107 s\u0105siadowi spod 3, m\u00f3c sprawniej rywalizowa\u0107 na boisku, atrakcyjnie wygl\u0105da\u0107, rzadziej chorowa\u0107 itd. S\u0105 tacy, kt\u00f3rym \u201cBozia da\u0142a\u201d i naturalnie s\u0105 szybsi, szczuplejsi, odporniejsi na choroby. Inni musz\u0105 si\u0119 napracowa\u0107. Jedz\u0105 wi\u0119c tyko zielone lub kolorowe, takie, kt\u00f3re kiedy\u015b chodzi\u0142o lub nigdy si\u0119 nie porusza\u0142o. Biegaj\u0105, chodz\u0105 na si\u0142owni\u0119, graj\u0105 w koszyk\u00f3wk\u0119, je\u017cd\u017c\u0105 na rowerze, rozci\u0105gaj\u0105 si\u0119, \u0107wicz\u0105 z trenerem personalnym itd. Cel osi\u0105gaj\u0105 lub nie, ale niezale\u017cnie od tego podnosi si\u0119 ich og\u00f3lna sprawno\u015b\u0107 i wydolno\u015b\u0107. \u0141atwiej im wej\u015b\u0107 na 4 pi\u0119tro bez zadyszki, d\u017awign\u0105\u0107 30 kilowe pud\u0142o bez ryzyka przepukliny czy po prostu budzi\u0107 si\u0119 rano pe\u0142nymi energii. Wyzwania, kt\u00f3re kiedy\u015b by\u0142y trudne \u2013 wydaj\u0105 si\u0119 bardziej osi\u0105galne lub wr\u0119cz niezauwa\u017calne. Ch\u0119tniej wsi\u0105d\u0105 na rower, zrobi\u0105 d\u0142u\u017cszy spacer. Z drugiej strony budowanie sprawno\u015bci fizycznej w spos\u00f3b nieprzemy\u015blany zwi\u0119ksza ryzyko nadmiernego wyczerpania, kontuzji. Efekt wtedy jest daleki od po\u017c\u0105danego.<\/p>\n\n\n\n

Analogia.<\/h3>\n\n\n\n

Ka\u017cdego dnia ludzie mierz\u0105 si\u0119 z tysi\u0105cem mniejszych lub wi\u0119kszych wyzwa\u0144. Pocz\u0105wszy od umeblowania mieszkania (znam takich co spa\u0107 przez to nie mog\u0105) poprzez wychowanie dzieci, konflikty rodzinne, utrat\u0119 pracy, rozw\u00f3d, po walk\u0119 z chorob\u0105, nag\u0142ym kalectwem, \u015bmierci\u0105 bliskich. Radz\u0105 sobie z tym lepiej lub gorzej. W tej samej sytuacji jedni si\u0119 za\u0142amuj\u0105, wypalaj\u0105, targaj\u0105 nimi emocje \u2013 inni wyci\u0105gaj\u0105 wnioski i id\u0105 dalej, niejednokrotnie z optymizmem. Cz\u0119\u015b\u0107 z tego podej\u015bcia jest wynikow\u0105 gen\u00f3w, ale znakomita wi\u0119kszo\u015b\u0107 bardziej lub mniej \u015bwiadomego \u0107wiczenia swojej psychiki. Podobnie jak formy fizycznej. Obszar pracy tylko si\u0119 zmienia. Zamiast nad zawarto\u015bci\u0105 talerza, technik\u0105 biegu i elastyczno\u015bci\u0105 pracujesz nad postrzeganiem rzeczywisto\u015bci, siebie i otoczenia. Mo\u017cesz to robi\u0107 \u201cna czuja\u201d, mo\u017cesz te\u017c \u015bwiadomie pracowa\u0107 nad wzmacnianiem poszczeg\u00f3lnych obszar\u00f3w odporno\u015bci (np. na bazie modelu 4C o kt\u00f3rym pisa\u0142em tutaj<\/a>).<\/p>\n\n\n\n

Dzi\u0119ki odpowiednio rozwini\u0119tej odporno\u015bci psychicznej zmiany, sytuacje potencjalnie stresowe, trudne nie wywo\u0142uj\u0105 takiego l\u0119ku, bezradno\u015bci, frustracji. \u0141atwiej podejmowa\u0107 jest trudne decyzje. Podobnie jak konieczno\u015b\u0107 przebiegni\u0119cia 15km nie wywo\u0142uje paniki u sprawnej fizycznie osoby. Wie, \u017ce sobie poradzi.<\/p>\n\n\n\n

Sk\u0105d w tym biznes?<\/h3>\n\n\n\n

Raz jeszcze odwo\u0142am si\u0119 do sprawno\u015bci fizycznej. Koreluje ona z efektywno\u015bci\u0105 biznesow\u0105. Osoby sprawne korzystaj\u0105 mniej ze zwolnie\u0144 lekarskich, s\u0105 bardziej energiczne, proaktywne, wolniej si\u0119 m\u0119cz\u0105. Nie bez powodu karnety na zaj\u0119cia sportowe s\u0105 jednymi z bardziej popularnych benefit\u00f3w. Czy to oznacza, \u017ce osoby sprawne fizycznie musz\u0105 pracowa\u0107 ci\u0119\u017cej? \u017be praca jest dla nich ci\u0119\u017csza? I czy sensowne jest my\u015blenie o sprawno\u015bci fizycznej tylko w kontek\u015bcie \u201cby m\u00f3c pracowa\u0107 ci\u0119\u017cej? W przypadku rozwijania odporno\u015bci psychicznej efekty kt\u00f3rych mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107 to m.in: lepsze dzia\u0142anie pod presj\u0105, szybsze dochodzenie do siebie po pora\u017ckach, wi\u0119cej optymizmu, lepszy sen, subiektywnie lepsze zadowolenie z \u017cycia, wi\u0119ksza swoboda w podejmowaniu wyzwa\u0144 wi\u0105\u017c\u0105cych si\u0119 z wysokimi konsekwencjami (i radzeniu sobie z nimi). Efekty te b\u0119d\u0105 widoczne we wszystkich codziennych dzia\u0142aniach \u2013 nie tylko w pracy. <\/p>\n\n\n\n

Badania pokazuj\u0105, \u017ce osoby o wysokiej odporno\u015bci psychicznej potrafi\u0105 wzi\u0105\u0107 na siebie wi\u0119cej i ud\u017awign\u0105\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 (zar\u00f3wno pora\u017cki jak i sukcesu). Niejednokrotnie w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce potrafi\u0105 odmawia\u0107, stawia\u0107 granice, nazywa\u0107 cele, przez co pracuj\u0105 nie tyle ci\u0119\u017cej co m\u0105drzej. <\/p>\n\n\n\n

Na co dzie\u0144 mo\u017ce nie wida\u0107.<\/h3>\n\n\n\n

W codziennym \u017cyciu niska sprawno\u015b\u0107 fizyczna wielu osobom nie przeszkadza w szcz\u0119\u015bliwym \u017cyciu. W domu maj\u0105 wygodne fotele, na parter je\u017cd\u017c\u0105 widn\u0105, do sklepu samochodem, sport najwi\u0119ksz\u0105 frajd\u0119 sprawia im w TV a pi\u0119ciominutowy spacer jest wystarczaj\u0105cym wyzwaniem fizycznym po kt\u00f3rym mo\u017cna nagrodzi\u0107 si\u0119 lodami. Gorzej kiedy nagle z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w trzeba si\u0119 wysili\u0107, co\u015b d\u017awign\u0105\u0107. To z tych widocznych konsekwencji, bo zwyrodnienia kr\u0119gos\u0142upa czy stany zapalne w\u0105troby wychodz\u0105 dopiero po latach. <\/p>\n\n\n\n

Bez \u015bwiadomej pracy z odporno\u015bci\u0105 psychiczn\u0105 te\u017c da si\u0119 szcz\u0119\u015bliwie \u017cy\u0107. Nawet przy niskiej odporno\u015bci. Jej przydatno\u015b\u0107 docenimy przede wszystkim wtedy, kiedy przyjdzie nam si\u0119 zmierzy\u0107 z niespodziewan\u0105, trudn\u0105 sytuacj\u0105, wa\u017cn\u0105 zmian\u0105 \u017cyciow\u0105, presj\u0105, konfrontacj\u0105 z innymi. Zauwa\u017c\u0105 to nawet bardziej inni ni\u017c my \u2013 bo my po prostu co\u015b z tym zrobimy. <\/p>\n\n\n\n

Rozwi\u0105zania na szybko<\/h3>\n\n\n\n

W 2018 roku przeprowadzili\u015bmy z Wojtkiem Gradem 12 spotka\u0144 coachingowych (1 spotkanie na osob\u0119) opartych o struktur\u0119 pracy z odporno\u015bci\u0105. Rozmowy toczy\u0142y si\u0119 wok\u00f3\u0142 problemu zdefiniowanego przez klienta ale g\u0142\u00f3wnym celem by\u0142o poszerzenie percepcji problemu\/wyzwania w odniesieniu do poszczeg\u00f3lnych obszar\u00f3w odporno\u015bci:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • podejmowania ryzyka<\/li>\n\n\n\n
  • wyci\u0105gania wniosk\u00f3w z do\u015bwiadcze\u0144<\/li>\n\n\n\n
  • konsekwencji w dzia\u0142aniu<\/li>\n\n\n\n
  • \u015bwiadomo\u015bci\/definicji celu<\/li>\n\n\n\n
  • pewno\u015bci siebie<\/li>\n\n\n\n
  • gotowo\u015bci do rozmawiania o sprawach wa\u017cnych<\/li>\n\n\n\n
  • poczucia wp\u0142ywu na rozwi\u0105zanie problemu<\/li>\n\n\n\n
  • zarz\u0105dzania emocjami.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    W 10 przypadkach efektem by\u0142o odnalezienie w\u0142asnego wp\u0142ywu, silne wnioski odno\u015bnie tego, co klienci mog\u0105\/chc\u0105 zrobi\u0107, zmniejszenie stresu towarzysz\u0105cemu my\u015bleniu o problemie i dzia\u0142aniach, kt\u00f3re za nim stoj\u0105, zwi\u0119kszenie optymizmu co do oczekiwanych efekt\u00f3w. W dw\u00f3ch pozosta\u0142ych okaza\u0142o si\u0119, \u017ce problem by\u0142 wymy\u015blony (klient chcia\u0142 sprawdzi\u0107 jak to b\u0119dzie). Nie twierdz\u0119, \u017ce oznacza to 100% skuteczno\u015bci podej\u015bcia \u2013 jedynie, \u017ce mo\u017ce stanowi\u0107 dobr\u0105 podstaw\u0119 do systemowej pracy rozwojowej. W wielu przypadkach mo\u017cna tak\u0105 prac\u0119 wykona\u0107 samodzielnie. \u201eTrener personalny\u201d przydaje si\u0119, kiedy zap\u0119tlamy si\u0119 w swoim my\u015bleniu, nie dostrzegaj\u0105c nowych mo\u017cliwo\u015bci. U\u0142atwia identyfikacj\u0119 martwych p\u00f3l, rozbijanie za\u0142o\u017ce\u0144, blokuj\u0105cych przekona\u0144. <\/p>\n\n\n\n

    Zaznaczam, \u017ce jest to przyk\u0142ad zmiany postrzegania swoich mo\u017cliwo\u015bci w odniesieniu do konkretnego problemu. Nie oznacza on zbudowania odporno\u015bci jako takiej (tak jak dobra rozgrzewka pozwala lepiej wykona\u0107 \u0107wiczenie fizyczne). Trwalsza zmiana przek\u0142adaj\u0105ca si\u0119 na inne obszary \u017cycia wymaga regularnych \u0107wicze\u0144. <\/p>\n\n\n\n

    A Kundzia?<\/h3>\n\n\n\n

    Wracaj\u0105c do Kundzi. Nie dziwi\u0119 si\u0119, \u017ce nie chce wi\u0119cej zapierdziela\u0107. Nie mam jednak przekonania, \u017ce d\u0105\u017cenie do wolniejszego biegania da jej \u015bwi\u0119ty spok\u00f3j. Dzisiejsze zm\u0119czenie nie jest dzie\u0142em jednorazowego przypadku. Zgadza\u0142a si\u0119 na codzienny mentalny maraton (nawet jak w rozmowach mi\u0119dzy znajomymi twierdzi\u0142a inaczej). Mo\u017ce dlatego, \u017ce uzna\u0142a, \u017ce tak musi, mo\u017ce chcia\u0142a co\u015b sobie\/innym udowodni\u0107, mo\u017ce ba\u0142a si\u0119 konsekwencji postawienia granic a mo\u017ce ich nawet nie nazwa\u0142a. Po prostu ci\u0119\u017cko, solidnie pracowa\u0142a, a\u017c dosz\u0142a do miejsca, w kt\u00f3rym jedynym pomys\u0142em jest \u2013 uciekn\u0119 albo padn\u0119. Mo\u017ce uciec od sytuacji, trudniej uciec od siebie. Jest m\u0142oda i chce mie\u0107 poczucie sensu tego co robi. Nie s\u0105dz\u0119 by chcia\u0142a siedzie\u0107 w domu na cudzym garnuszku. Prawdopodobie\u0144stwo tego, \u017ce b\u0119dzie si\u0119 mierzy\u0107 z najr\u00f3\u017cniejszymi naciskami, oczekiwaniami jest du\u017ce.<\/p>\n\n\n\n

    Nie twierdz\u0119, \u017ce spojrzenie na sytuacj\u0119 i przysz\u0142o\u015b\u0107 przez pryzmat \u015bwiadomego budowania odporno\u015bci jest jedynym rozwi\u0105zaniem, ale rozwi\u0105zaniem wartym uwagi. Szczeg\u00f3lnie je\u017celi nie chce si\u0119 pracowa\u0107 wi\u0119cej tylko sensowniej. <\/p>\n\n\n\n

    *Dla bardziej dociekliwych \u2013 tak, zapyta\u0142em r\u00f3wnie\u017c o to Kundzi\u0119 \u2013 nie umia\u0142a odpowiedzie\u0107 sk\u0105d jej si\u0119 to powi\u0105za\u0142o, ale obieca\u0142a, \u017ce poczyta raz jeszcze. <\/p>\n\n\n\n

    Imiona zmienione dla zachowania poufno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Dopad\u0142a mnie z zaskoczenia. By\u0142em w trakcie rozmowy z dobr\u0105 znajom\u0105. Zaanga\u017cowan\u0105, odpowiedzialn\u0105 i\u2026 bardzo zm\u0119czon\u0105 prac\u0105. W\u0142a\u015bnie proponowa\u0142em: \u201cKundzia, siedz\u0119 w tej odporno\u015bci, zr\u00f3b sobie test, pogadamy co za nim mo\u017ce sta\u0107, mo\u017ce gdzie\u015b, co\u015b, jako\u015b Ci si\u0119 pouk\u0142ada w g\u0142owie co dalej\u201d. A ona na to (bezczelna): \u201cNorbert czyta\u0142am ju\u017c kiedy\u015b o tym i […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":25802645,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[6,5],"tags":[],"class_list":["post-45","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-odpornosc-psychiczna","category-rozwoj"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/norbertgrzybek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/norbertgrzybek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/norbertgrzybek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/norbertgrzybek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/norbertgrzybek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/norbertgrzybek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/norbertgrzybek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/25802645"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/norbertgrzybek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/norbertgrzybek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/norbertgrzybek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}