{"id":25802728,"date":"2021-09-15T18:31:59","date_gmt":"2021-09-15T18:31:59","guid":{"rendered":"https:\/\/norbertgrzybek.pl\/?p=25802728"},"modified":"2021-09-15T18:31:59","modified_gmt":"2021-09-15T18:31:59","slug":"emocje-na-trudny-czas","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/norbertgrzybek.pl\/index.php\/2021\/09\/15\/emocje-na-trudny-czas\/","title":{"rendered":"Emocje na trudny czas"},"content":{"rendered":"\n

Nie wiesz czy jutro Ty i Twoi najbli\u017csi b\u0119dziecie mie\u0107 prac\u0119. Nawet jak b\u0119dziecie, to nie wiadomo za jakie pieni\u0105dze. Zastanawiasz czy to ca\u0142e wariactwo zwi\u0105zane z wirusem ma sens czy nie. Co si\u0119 stanie, jak zachorujesz Ty lub kto\u015b z Twoich bliskich. Nawet je\u017celi nie obawiasz si\u0119 wirusa to wkurza Ci\u0119 to ca\u0142e zamieszanie dooko\u0142a. Nagonki, kwarantanny. Do tego praca z domu. Oczy i ty\u0142ek ju\u017c bol\u0105 od tych spotka\u0144 online. Do\u015bwiadczasz, \u017ce zorganizowanie si\u0119 w 4 \u015bcianach z prac\u0105 i rodzin\u0105 nie jest takie \u0142atwe. Tyle rzeczy zmieni\u0142o si\u0119 w ostatnim miesi\u0105cu przykuwaj\u0105c Twoj\u0105 uwag\u0119, wp\u0142ywaj\u0105c na styl \u017cycia\u2026<\/p>\n\n\n\n

Znasz to? Dotyka Ci\u0119? Budzi emocje? Boisz si\u0119 o przysz\u0142o\u015b\u0107? Wkurza Ci\u0119, \u017ce inni tak si\u0119 rozczulaj\u0105? Irytuje przeci\u0105gaj\u0105ce si\u0119 \"zamkni\u0119cie\" w 4 \u015bcianach? <\/p>\n\n\n\n

Zanim przejdziesz dalej, zastan\u00f3w si\u0119 chwil\u0119 nad swoim podej\u015bciem do tego rodzaju emocji w tej sytuacji. Czego s\u0105 oznak\u0105 dla Ciebie: s\u0142abo\u015bci, (nie)dojrza\u0142o\u015bci, bezradno\u015bci, rozs\u0105dku, ... ? Jak o Tobie \u015bwiadcz\u0105? <\/p>\n\n\n\n

Emocje z perspektywy budowania odporno\u015bci psychicznej<\/strong><\/h3>\n\n\n\n

Zadziwiaj\u0105ce jest, jak wiele os\u00f3b kojarzy wysok\u0105 odporno\u015b\u0107 psychiczn\u0105 z kamienn\u0105 twarz\u0105 wodza Inczuczuny siedz\u0105cego go\u0142ym ty\u0142kiem w ognisku. Mniej zadziwiaj\u0105ce jest to, jak wiele z tych kamiennych twarzy ko\u0144czy z zawa\u0142em, depresj\u0105 czy wypaleniem zawodowym. <\/p>\n\n\n\n

Pokerowa twarz, nieprzejawianie emocji nie jest wyrazem odporno\u015bci psychicznej - jest przejawem zachowa\u0144 chorobowych (anhedonia - niemo\u017cno\u015b\u0107 odczuwania emocji, aleksytymia - nieumiej\u0119tno\u015b\u0107 ich nazywania). Mo\u017ce by\u0107 przydatna w specyficznych sytuacjach (np negocjacje) ale na d\u0142u\u017csz\u0105 met\u0119 jest destrukcyjna. Zar\u00f3wno dla Ciebie jak i otoczenia (rodziny, zespo\u0142u - je\u017celi zarz\u0105dzasz). <\/p>\n\n\n\n

Wypieranie emocji jest jedn\u0105 z przyczyn gwa\u0142townych wybuch\u00f3w emocjonalnych, atak\u00f3w z\u0142o\u015bci, l\u0119ku, agresji. Je\u017celi w czajniku buzuje wrz\u0105tek - para musi znale\u017a\u0107 uj\u015bcie. To nie przejaw odporno\u015bci, tak samo jak chowanie \u015bmieci pod dywan lub udawanie, \u017ce plama jest cz\u0119\u015bci\u0105 wystroju nie przejawem porz\u0105dku. Udaj\u0105c jak bardzo jeste\u015b ponad emocjami, kiedy w \u015brodku si\u0119 gotuje de facto pogarszasz sytuacje. Nie radzisz sobie z nimi tylko zamykasz w klatce, tracisz czas, uwag\u0119 i zasoby na ich wypieranie. <\/p>\n\n\n\n

Wbrew pozorom w budowaniu odporno\u015bci psychicznej nie chodzi o wypieranie emocji a umiej\u0119tno\u015b\u0107 ich identyfikowania, nazywania i \u201ezarz\u0105dzanie\u201d nimi. Im wi\u0119ksz\u0105 masz ich \u015bwiadomo\u015b\u0107, wiesz co je wywo\u0142uje, co uspokaja, co pozwala Ci zachowa\u0107 zdrowy rozs\u0105dek (lub po czym pozna\u0107, \u017ce wr\u00f3ci\u0142) tym wi\u0119ksza szansa, \u017ce nauczysz si\u0119 z nich korzysta\u0107 zamiast pozwala\u0107 si\u0119 im porwa\u0107, wypali\u0107. <\/p>\n\n\n\n

Przyk\u0142ad<\/h3>\n\n\n\n

Za\u0142\u00f3\u017cmy, \u017ce stoisz przed widmem utraty pracy. Sama obawa, stres s\u0105 przejawem kontaktu z rzeczywisto\u015bci\u0105. Mo\u017cna si\u0119 oczywi\u015bcie oszukiwa\u0107, \u017ce Ci\u0119 mnie nie rusza \u2013 tylko po co? Zatem pytanie nie brzmi czy emocje si\u0119 pojawi\u0105, tylko jak b\u0119d\u0105 silne, ile b\u0119d\u0105 trwa\u0142y, jakie utrzymuj\u0119 proporcie pomi\u0119dzy lamentowaniem, zamartwianiem, zapijaniem zmartwienia a odzyskiwaniem sprawczo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n

I tutaj z pomoc\u0105 przychodzi koncepcja budowania odporno\u015bci psychicznej opracowana przez AQR. <\/p>\n\n\n\n

To jak bardzo parali\u017cuje mnie wizja utraty pracy mo\u017ce by\u0107 pochodn\u0105:<\/p>\n\n\n\n

    \n
  • wiary w swoj\u0105 warto\u015b\u0107 rynkow\u0105 (poczucie warto\u015bci)<\/li>\n\n\n\n
  • gotowo\u015bci do wchodzenia w nowe, nieznane obszary i przekonania, \u017ce niezale\u017cnie od tego, ile czasu mi to zajmie \u2013 poradz\u0119 sobie (stosunek do wyzwa\u0144)<\/li>\n\n\n\n
  • \u015bwiadomo\u015bci wp\u0142ywu podj\u0119tych dzia\u0142a\u0144 na efekt ko\u0144cowy (poczucie wp\u0142ywu)<\/li>\n\n\n\n
  • umiej\u0119tno\u015bci rozbicia dzia\u0142a\u0144 na mniejsze etapy i konsekwentne ich realizowanie. Spojrzenia nie tylko na to z czym zasta\u0142a Ci\u0119 rzeczywisto\u015b\u0107 dzisiaj, ale gdzie mo\u017cesz by\u0107 za miesi\u0105c, kwarta\u0142, je\u017celi zaczniesz systematycznie dzia\u0142a\u0107(zaanga\u017cowanie).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n

    Nawet nie wysypuj\u0105 Ci si\u0119 z r\u0119kawa pomys\u0142y co mo\u017cesz zrobi\u0107 by zwi\u0119kszy\u0107 cho\u0107 o odrobin\u0119 swoj\u0105 sprawczo\u015b\u0107 w ka\u017cdym z tych obszar\u00f3w, to po chwili zastanowienia z pewno\u015bci\u0105 co\u015b znajdziesz. Prawdopodobnie nie b\u0119d\u0105 to pomys\u0142y idealne, ale zawsze lepsze od parali\u017cu. By\u0107 mo\u017ce nie rozwi\u0105\u017c\u0105 problemu ale zmieni\u0105 Twoje podej\u015bcie do niego, a emocje zamiast parali\u017cowa\u0107 zaczn\u0105 dawa\u0107 paliwo do dzia\u0142ania. <\/p>\n\n\n\n

    \u0106wiczenie: <\/h3>\n\n\n\n

    Mo\u017ce to Ci si\u0119 wydawa\u0107 banalne, ale zmierz si\u0119 z \u0107wiczeniem:<\/p>\n\n\n\n

      \n
    1. Znajd\u017a sytuacj\u0119, kt\u00f3ra dzisiaj budzi w Tobie silne, negatywne emocje.<\/li>\n\n\n\n
    2. Zastan\u00f3w si\u0119 i zapisz na jak oceniasz na skali 1-10 swoje zasoby w ka\u017cdym z obszar\u00f3w\u00a0(w kontek\u015bcie tej sytuacji)\n
        \n
      1. Poziom wp\u0142ywu na zmian\u0119 sytuacji<\/li>\n\n\n\n
      2. Poziom ch\u0119ci do anga\u017cowania si\u0119 w poszukiwanie i testowanie nowych rozwi\u0105za\u0144 (Je\u017celi masz problem z ocen\u0105 tego punktu, zastan\u00f3w si\u0119 czy my\u015bl\u0105c o nim odczuwasz wi\u0119cej ekscytacji czy l\u0119ku)<\/li>\n\n\n\n
      3. Poczucie, \u017ce nawet je\u017celi w tej chwili nie masz gotowego rozwi\u0105zania problemu, to potrafisz je znale\u017a\u0107 je\u017celi si\u0119 do tego przy\u0142o\u017cysz<\/li>\n\n\n\n
      4. Poczucie, \u017ce jak wyznaczysz sobie cel to b\u0119dziesz konsekwentnie ku niemu zmierza\u0107<\/li>\n\n\n\n
      5. Poziom gotowo\u015bci do rozmowy z innymi o koniecznych zmianach, nawet je\u017celi mog\u0105 to by\u0107 rozmowy trudne.\u00a0<\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n\n\n\n
      6. Zastan\u00f3w si\u0119 i zapisz w ka\u017cdym z powy\u017cszych obszar\u00f3w przynajmniej 2 pomys\u0142y rozwi\u0105za\u0144 zale\u017cnych wy\u0142\u0105cznie od Ciebie, kt\u00f3re podnios\u0105 cho\u0107 odrobin\u0119 jego ocen\u0119.\u00a0<\/li>\n\n\n\n
      7. Co si\u0119 sta\u0142o z poziomem Twoich emocji w odniesieniu do danego obszaru? I Twoim spektrum mo\u017cliwych zachowa\u0144 w danej sytuacji?\u00a0<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n

        Mam \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce \u017caden z proponowanych przyk\u0142ad\u00f3w nie daje gwarancji sukcesu, \u015bwi\u0119tego spokoju, bezpiecze\u0144stwa i drinka z palemk\u0105, ale w budowaniu odporno\u015bci nie o to chodzi. Chodzi o to by zwi\u0119kszy\u0107 poczucie, \u017ce niezale\u017cnie od tego co si\u0119 wydarzy lejce s\u0105 w Twoich r\u0119kach i zrobisz z nimi to co mo\u017cesz najlepszego w danym momencie. <\/strong><\/p>\n\n\n\n

        Nawet je\u017celi zmiany nie b\u0119d\u0105 spektakularne, to systematycznie powtarzane zwi\u0119ksz\u0105 szanse, \u017ce z ka\u017cdym kolejnym razem szybciej i \u0142atwiej b\u0119dziesz przechodzi\u0107 do parali\u017cu do umiej\u0119tno\u015bci korzystania z zasob\u00f3w i u\u017cywania emocji jako paliwa do dzia\u0142ania. Im lepiej nauczysz si\u0119 identyfikowa\u0107 sw\u00f3j wp\u0142yw w tych obszarach i g\u0142\u00f3wne motywatory do tego by je wzmocni\u0107 \u2013 tym \u0142atwiej Ci b\u0119dzie przechodzi\u0107 ze stanu parali\u017cu emocjonalnego do stanu, w kt\u00f3rym odzyskujesz zdolno\u015b\u0107 dzia\u0142ania. <\/p>\n\n\n\n

        I najwa\u017cniejsze: przyjmij do wiadomo\u015bci, \u017ce nawet jak zrobisz wszystko co potrafisz i najlepiej jak potrafisz - efekt mo\u017ce nie by\u0107 taki jak si\u0119 spodziewasz.<\/strong> I tu pojawiaj\u0105 si\u0119 dwa kluczowe pytana: <\/p>\n\n\n\n

          \n
        • Czy wiedz\u0105c, \u017ce gwarancja sukcesu jest w\u0105tpliwa, mo\u017ce kosztowa\u0107 Ci\u0119 to du\u017co wysi\u0142ku - mimo wszystko podejmiesz wyzwanie?<\/li>\n\n\n\n
        • Je\u017celi efekt nie b\u0119dzie taki jak si\u0119 spodziewasz czy mimo wszystko b\u0119dziesz czu\u0107 dum\u0119 i satysfakcj\u0119 z podj\u0119tego wyzwania i zdobytego do\u015bwiadczenia?\u00a0<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

          Nie wiesz czy jutro Ty i Twoi najbli\u017csi b\u0119dziecie mie\u0107 prac\u0119. Nawet jak b\u0119dziecie, to nie wiadomo za jakie pieni\u0105dze. Zastanawiasz czy to ca\u0142e wariactwo zwi\u0105zane z wirusem ma sens czy nie. Co si\u0119 stanie, jak zachorujesz Ty lub kto\u015b z Twoich bliskich. Nawet je\u017celi nie obawiasz si\u0119 wirusa to wkurza Ci\u0119 to ca\u0142e zamieszanie […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3,6,5],"tags":[],"class_list":["post-25802728","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-biznes","category-odpornosc-psychiczna","category-rozwoj"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/norbertgrzybek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25802728","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/norbertgrzybek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/norbertgrzybek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/norbertgrzybek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/norbertgrzybek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=25802728"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/norbertgrzybek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/25802728\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/norbertgrzybek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=25802728"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/norbertgrzybek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=25802728"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/norbertgrzybek.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=25802728"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}